Atatürk`ün doğumunun 100`üncü yılı nedeniyle yayınlanacak mesaj konusunda hazırlık yapan İngilizler`in, doğum yılının 1881 mi yoksa 1880 mi olduğu konusunda kendi arşivlerinde bir çalışma yaptırdığı ortaya çıktı.

İngiltere`deki devlet arşivlerinde 12 Eylül`ün izini ararken bazı ilginç yazışmalarla da karşılaştık. Bunların en dikkat çekicilerinden biri Atatürk ile ilgili olarak İngiliz Dışişleri ile Atina Büyükelçiliği arasındaki yazışmaydı. 26 Nisan 1978`de gönderilen mesaj İngilizler`in Atatürk`ün 100`üncü doğum yılı nedeniyle Türkiye`ye bir kutlama mesajı göndermek için hazırlık yapmak istediği, ancak bunun 1981 mi yoksa 1980 mi olacağı konusunda kararsız kaldıklarını gösteriyordu. “Atatürk`ün 100`üncü yılı” başlığını taşıyan ve doğum tarihi konusundaki belirsizliği konu alan mesajda şu ifade yer aldı:

Elçilikten aldığımız mesaja ek olarak Kasım Gülek tarafından yazılmış bir mektup da yer alıyordu. Burada 1920`li yıllarda Türk ve İngiliz yetkili makamları arasında Atatürk`ün doğum tarihi konusunda bazı yazışmalar yapıldığını görüyoruz. Kütüphane ve Arşiv birimi ile Araştırma Departmanı çok detaylı bir çalışma yaptı.

ARAŞTIRDIK BULAMADIK
İngiliz Dışişleri Bakanlığı`nın ve Kamu Arşivleri Departmanı`nın tüm kayıtları incelendi. Ancak bir sonuca ulaşamadık. Ancak Dışişleri Bakanlığı`nın ilk kayıtlarında Atatürk`ün doğum tarihinin 1880 olarak kayıtlı olduğunu dikkatinize sunmak isteriz. Doğum yeri Selanik, babası Arnavut annesi ise Türk`tü.

Mesajın sonunda yer alan bir ifade ise ilginç. Yunansitan`ın başkenti Atina`daki elçilik Dışişleri makamlarına şu uyarıyı yapmayı ihmal etmiyor: Babasının Arnavut olduğunu vurgulamamak iyi olur...

Bu mesajdan da anlayacağımız gibi Atatürk`ün doğum yılı konusundaki tartışmalar Türkiye`de olduğu kadar yurt dışında da kafa karışıklıklarına sebep olmuş. Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye`de de Atatürk`ün doğum tarihi olarak 1880 yılı kullanılır ve pullar bile bu şekilde basılırken daha sonra 1881 tarihi benimsenerek okullardaki ders kitaplarına da bu tarihin girmesi sağlanmıştı.

80-81 TARTIŞMASI 10 YIL SÜRMÜŞTÜ
NTV Tarih dergisi ilk sayısında Atatürk`ün doğum tarihiyle ilgili tartışmalara değinmişti. Hatta 10 Kasım 1939`da, yani Atatürk`ün ölümünün ilk yıl dönümünde tedavüle çıkan pulun üzerinde Atatürk`ün doğum tarihinin 1880 olarak verildiğini de bu pulun fotoğrafını yayınlayarak kanıtladılar. Lise tarih kitaplarına bölümler yazan Atatürk`ün doğum tarihini “Tarih IV” kitabında 1880 olarak gördüğü ve buna itiraz etmediği bilinmektedir.

Yani Atatürk hayattayken resmi yayınlarda verilen doğum yılı 1880 idi. Nitekim Enver Behnan Şapolyo ilk baskısı 1944`te yapılan kitabında, “Kemal Atatürk ve Milli Mücadele tarihi” adlı eserinde, “Köşk`ten Atatürk`ün doğum yılını sorduk. Yaverlik dairesi bize, `Atatürk 1880 senesinde Selanik`te doğmuştur` diye yanıt verdiler” ifadesini kullanıyor. Bununla birlikte Harp Okulu kayıtlarında doğum yılı olarak geçen rumi 1296 yılı, Atatürk`ün resmi doğum tarihi olarak kalmıştır. Bu tarih bugün kullandığımız miladi takvime göre, 13 Mart 1880 ile 12 Mart 1881 arasındaki zaman dilimidir. Atatürk`ün annesi Zübeyde Hanım`ın söylediğine göre Atatürk, erbainde, yani kışın ilk 40 gününde (23 Aralık-31 Ocak) doğmuştur.