Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Sönmezer, meme kanserinin kadınlarda en sık görülen kanser türü olduğunu ve tedavi için verilen kemoterapi sonrasında gebelik ile ilgili sıkıntılar yaşandığını söyledi.
Meme kanserinin son yıllarda özellikle gelişmiş ülkelerde sık görüldüğünü vurgulayan Sönmezer, sadece ABD'de 2011 yılında 230 binden fazla kadının kötü huylu meme kanserine yakalandığını ifade etti.
Sönmezer, özellikle genç yaşlarda görülen meme kanserinin daha kötü bir seyir izlediğine dikkati çekerek, ''Bu nedenle, yaşam süresinin uzatılması ve kanserin kesin tedavi edilebilmesi amacı ile erken-orta dönemde dahi genç yaşta meme kanseri saptanan hastalara cerrahi tedavi sonrasında çoğunlukla kemoterapi ya da radyoterapi uygulanmaktadır'' dedi.
Kemoterapi verilen hastalarda bir yandan meme tümörünün tedavisinin sağlandığını, diğer yandan ise yumurtalık rezervi üzerinde oldukça hasar verici bir etki yaratıldığını vurgulayarak, ''Önemli bir nokta, kemoterapötik ajan kullanımına ya da radyoterapiye bağlı ortaya çıkan bu hasarın geri dönüşümsüz olması yani hasarın kalıcı olmasıdır'' diye konuştu.
Birçok kadın için meme kanserinde en çok korkutan şeylerden birinin ''anne olabilecek miyim?'' endişesi olduğunu anlatan Sönmezer, meme kanseri tanısı almış ve kemoterapiye bağlı yumurtalık rezervi ileri derecede azalmış hastalarda özelleşmiş tüp bebek tedavileri uygulanabildiğini söyledi.
ÜÇ HASTADA SAĞLIKLI GEBELİKLER ELDE EDİLDİ
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde uzun süredir meme kanserli hastalarda güvenilir bir şekilde özelleşmiş tüp bebek protokolleri kullandıklarını ve bu yöntemle 3 hastada sağlıklı gebelikler elde ettiklerini dile getiren Sönmezer, 10 hastada da gelecekte çocuk sahibi olabilmek için embriyo dondurduklarını bildirdi. Son zamanlarda artan hasta bilinci ile çok sayıda hastanın gelecekte çocuk sahibi olabilmek için kendilerine başvurduğunu ifade eden Sönmezer, şunları kaydetti:
''Ancak meme tümörü östrojen bağımlı bir tümör olduğundan östrojen düzeyini çok yükselten klasik tüp bebek tedavileri zararlıdır ve bu nedenle kullanılması sakıncalıdır. Bu konu ile ilgili kendi yaptığımız daha önceki bir çalışmada, klasik tüp bebek yöntemlerinin meme kanserine yol açmadığı, ancak var olan bir meme kanserinin gelişimini hızlandırabileceği gösterilmişti. Hastalardaki başarı şansı esas olarak alınan kemoterapi tipi, kür sayısı ve hasta yaşına göre değişmektedir. Ayrıca iyi bir tüp bebek laboratuvarı ve deneyimli bir ekip oldukça önemli. Gebelik elde edilen 3 hastada da tedavi öncesinde yumurtalık rezervini saptamak için yapılan ve son derece duyarlı bir test olan AMH değeri oldukça düşük çıktı (0.1ng/ml'den küçük). Kemoterapiye bağlı yumurtalık rezervi iyice azalmış olan bu 3 hastada elde edilen sağlıklı gebelikler bu açıdan da oldukça önemli.''
YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNE NEGATİF ETKİ YAPMIYOR
Özelleşmiş tüp bebek yönteminde, serum östrojen düzeyinin artmadığını, bu nedenle de meme kanserine zarar vermediğini vurgulayan Sönmezer'in verdiği bilgiye göre, söz konusu tedavide ''aromataz inhibitörleri'' adlı meme kanserinde kullanılan ilaçlar tedaviye ekleniyor ve serum östrojeni normal düzeylerde tutuluyor.
Tedavi, tüm meme kanserli hastalarda uygulanabiliyor. Dünyadaki çalışmalar, yöntemin meme kanserli hastalarda yaşam süresi üzerine negatif bir etki yapmadığını gösteriyor. Tedavinin başarı şansı hastanın yaşına, alınan kemoterapi tipine ve kür sayısına göre değişiyor. Hastanın genç olması halinde yumurtalık rezervi düşük olsa da şansı bulunuyor.
Embriyo dondurma işlemi de laboratuvar ortamında özel koruyucu maddeler kullanılarak yapılıyor ve embriyolar nitrojen tankında eksi 196 santigrat derecece saklanıyor. Dondurma işlemi, yeni meme kanseri tanısı almış hastalarda kemoterapi öncesinde yumurtlama ilaçları için 2 hafta zaman olması halinde tüm hastalara yapılabiliyor. Daha önceden meme kanseri tanısı almış ve tedavi olmuş hastalarda da gebe kalmada problem yaşanması durumunda istenilen zamanda yöntem uygulanabiliyor.
