İlçe ilçe referandum turunda bugün de Kocaeli`nin en uzun ve en güzel sahil şeridine sahip ilçemizde, Karamürsel`deyiz. Karamürsel her ne kadar ‘sepeti`yle ün yapsa da sahildeki çay bahçeleri ve balık lokantalarının yanı sıra kiraz, erik, şeftali, armut, incir gibi meyve bahçeleri ve de zeytinciliğiyle adından söz ettiren bir ilçemiz. Karamürsel denilinde herkesin aklına ilk önce ‘Karamürsel sepeti` gelse de konumuz referandum olduğu için bizler önce ‘seçim sepeti`nden neler çıktığına bakacağız.
DENGELER DEĞİŞTİ
Referanduma geçmeden önce Karamürsel`in bir özelliğinden daha bahsetmemiz gerekiyor. Bilindiği gibi Karamürsel`in DP`li belediye başkanı İsmail Yıldırım, iktidar partisi AKP`yi iki seçimde de hezimete uğratmıştı. 29 Mart yerel seçimlerinde AKP`nin kazanamadığı tek ilçe Karamürsel`di. Ancak başkan Yıldırım`ın, 18 Ağustos`ta AKP`ye geçmesiyle birlikte ilçedeki siyasi dengeler de değişti. Gerek AKP, gerek CHP konusunda vatandaşlar fikirlerini tamamen değiştirmiş durumda.
DP`LİLER ‘HAYIR` DİYOR
Özellikle DP`li vatandaşların büyük bir kısmı “hayır”da kararlı. Sorumuza verdikleri “hayır” cevabının başkanlarına tepkiden kaynaklandığını anlamak hiç de zor değil. Yaptığımız çalışma sonunda Karamürselli vatandaşların referandum sandığından ‘evet` ve ‘hayır` oyları “fifti fifti” çıktı. 12 Eylül`e sayılı günler kaldı, bakalım bu süreçte halkın düşüncesi değişecek mi.
PAZARDA NABIZ TUTTUK
Daha önce ziyaret ettiğimiz ilçelerde vatandaşlara belediye başkanlarıyla ilgili bir soru yöneltmedik. Ancak Karamürsel`de bu kuralın dışına çıktık, halka hem referandumu hem de Yıldırım`ın parti değiştirmesini sorduk. ‘Seçimin nabzı pazarda atar` diyerek soluğu Karamürsel`in meşhur pazarında aldık. Belki de pazarın en yaşlısı, bir o kadar da sempatik satıcısı 79 yaşındaki Hacı Seyyit Mustafa Ünal amcaya referandumu sorduğumuzda yıllar öncesine gitti, “Dünyada pis bir hastalık var, temizlenmesi lazım” dedi. Oyunu sorduk, “Bana özel, gizli, sır” yanıtını aldık.
ÇİFTÇİ SIKINTILI
Halka referandumda hangi oyu vereceklerini sorarken, belediye başkanlarıyla ilgili görüşlerini de aldık. Genelde tepkili olan ilçe halkı hizmet anlamında ise umutlu. Pazar esnafından 48 yaşındaki Fatma Demirbaş`tan görüş aldık. Fatma Hanım, “Bilmiyorum, karar vermedim ama ‘hayır` demeyi düşünüyorum. Çünkü bu hükümeti istemiyorum. Her gün bağda bahçede çalışıyoruz. Ne ürettiklerimiz ne de sattıklarımız para ediyor. Kimse çiftçinin halini sormuyor. İktidardan memnun değiliz” dedi.
SICAKTA KÖMÜR DAĞITIYORLARSA...
Pazarda arkadaşına yardım eden ve Eskişehir`de okuyan Doğukan Çepni ise, “Sıcakta kömür dağıttılar. 12 Eylül`de yapılacak referandumda kesinlikle ‘hayır` diyeceğim. Bugün AKP`nin yaşattığı dayatmanın Hitler`in baskısından hiçbir farkı yoktur. Elindeki gücü kendi lehine kullanıyor. AKP eğer 45 derece sıcakta halka kömür dağıtıyorsa böyle bir anlayışın millete ne kadar faydalı ve samimi olduğunu artık siz düşünün. Başkan İsmail Yıldırım`ın AKP`ye geçmesine bir türlü anlam veremedim” diyor.
SICACIK BİR SOHBET
Bizim Kocaeli ekibi olarak Karamürsel`in dört bir yanını dolaştık, ancak merkezde yaptığımız bir sohbet vardı ki, sıcaklığından geçilmedi. Çünkü röportaj yaptığımız ortam bir fırındı! Davut Aloğlu`nun sahibi olduğu Rizeliler Fırını`nda Davut Bey referanduma “evet” derken, çalışanlarından Şahin Maden, Hüseyin Akpolat, Osman Yeşilyurt ve Niyazi Ercan da AKP`nin icraatlarını beğendiklerini ve sırf bunun için “evet” diyeceklerini belirtti. Fırın çalışanlarına İsmail Yıldırım`ı sorduğumuzda ise tüm çalışanlardan tek bir ses geldi: “Kişiliğiyle iyi biridir. AKP`ye geçmesi iyi oldu. Karamürsel`e artık hizmet gelecek.”
EVET VE HAYIR
Bu sıcak ortamdan ayrıldığımızda iftar saati gelmiş ve oruçlar açılmıştı. Bizler de bu sıcak ortamdan çıkıp ilçenin meşhur dondurmacısı Bağlar Dondurma`ya uğradık, aldığımız dondurmalarla serinledik. Kadir Bağlar`ın sahip olduğu, 3 şube ve 15 çalışanı bulunan dükkanda Emre Küçükköse, İsmail Erdoğan, Ali Gökboğa referandumda “hayır” diyeceklerini söyledikten sonra gerekçelerini şöyle açıkladı: “AKP Cumhuriyeti`ni sevmiyoruz. Ekmek teknelerimizi tek tek kapatıyor, balık fiyatları düştü” diyor.
Yeliz Koray'ın yorumu
Çok güzel günlerimin geçtiği ancak uzun zamandır gitmediğim Karamürsel`e özellikle köyden pazara gelen vatandaşların da olması için cuma günü gitmeyi tercih ettik.
Esnaflar, pazarda alışveriş yapanlar, pazarcılar, parkta oturan Karamürselliler`in referandumla ilgili görüşlerini aldık.
Muhafazakar görünüp AKP`nin kazanamadığı tek ilçe olarak her zaman ilginç bulduğum Karamürsel`de vatandaşların görüşleri de beni şaşırtmadı değil.
‘Evet`ler ile ‘hayır`lar başa baş gitti.
Tabi bunda aynı hafta içinde DP`den AKP`ye geçen belediye başkanı İsmail Yıldırım`ın da etkisi yok değil!
Karamürsel`in gündemini o hafta bu konu oluşturduğu için haliyle halkın referanduma bakış açısının yanında İsmail Yıldırım`ın AKP`ye geçişini de sorduk.
AKP`li olup hiçbir nedeni olmadan gözü kapalı ‘evet` diyenler İsmail Yıldırım`ın AKP`ye geçişini ‘Geç bile kaldı` ya da ‘Artık hizmet gelecek` şeklinde yorumlarken;
AKP`ye oy vermeyenlerin tepkisi oldukça sertti.
Bize görüşlerini bildiren ya da yazılmamak kaydıyla açıklama yapan ‘Hayır`cıların İsmail Yıldırım`a öfkesi büyük.
Hatta referanduma siyasi bakmadan ‘evet` demeyi düşünenler sırf İsmail Yıldırım`a kızdığı için kararını değiştirmiş.
Kendilerini terk edilmiş ve aldatılmış, oylarına ipotek konulmuş hissediyorlar.
‘`Ben onun kazanması için çalıştım. Maddi manevi kendimden ödün verdim. Benim hakkım ne olacak. Hakkımı helal etmiyorum?``
‘`AKP`yi isteseydik zaten AKP`ye oy verirdik. Biz hem şahsını sevdiğimiz hem de AKP`li olmadığı için İsmail Yıldırım`a oy vermiştik`` şeklinde açıklama yapanlardan tutun da…
‘`Siyasi kariyeri başlamadan bitti`` diyenler de vardı.
Aslında milli görüşçü olup ‘evet` diyecek olan Hasan Amca bile İsmail Yıldırım`a oldukça kızgındı mesela.
Yıldırım`ın hizmet alamamayı bahane yaptığını söyleyen Hasan Amca, geçmiş dönemde belediye başkanlığı yapmış Özcan Özalgın örneğini verdi.
Bazı esnaflar ise Yıldırım`ın AKP`ye geçeceğini beş ay önceden anlamış. Yıldırım ile seçim çalışması yapan esnaflardan bazıları ‘`Zaten selamı sabahı kesmişti. Soğuk davranıyordu. Anlamıştık``diyorlar.
Ve Yıldırım`ın tek kurtuluşunun yerel seçimlere kadar Karamürsel`i şahlandırması olduğu düşüncesindeler.
Beni en çok şaşırtan ise pazarcıların düşüncesi oldu.
Çünkü AKP ile üretimin durduğunu, üretemedikleri gibi ürettiklerini de satamadığını söyleyen pazarcılar Anayasanın hiçbir maddesine bakmadan sırf Başbakan`a kızgın oldukları için ‘hayır` derken bazı pazarcılar da tam tersini düşünüyor.
Siyasette bir gün içinde bile çok şey değişir diye boşuna demiyorlar.
Kısaca Karamürsel`de referandumun yönünü aslında İsmail Yıldırım belirleyecek. Zaten neden evet ya da hayır dediğinin bilincinde olmayan vatandaşlar AKP`li olmak ya da AKP`li olmamak üzerine ‘Evet` ya da ‘Hayır` diyecek…
Neyse böyle kafa kafaya giden Karamürsel ziyaretimizi akşam saatlerinde CHP Kocaeli Milletvekili Hikmet Erenkaya`nın iftar davetiyle noktaladık.
Parti büyükleri ve başka partilerden CHP`ye geçenleri ağırladığı iftar yemeğinin bizim orada olduğumuz gün olması tamamen tesadüftü ama iyi oldu.
Tabi konu orada da farklı değildi. Referandum…
Erenkaya ile sohbet ederken haliyle Karamürsel`deki durumu sordu.
‘`Fifti fifti`` dedim.
Bundan sonra Karamürsel`e daha fazla zaman ayıracağını söylediği konuşmasında da bizim araştırmamızdan bahseden Erenkaya, Karamürsel ile ilgili ilk tahminini yaptı.
‘`Fifti fifti değil. Hayır`lar fazla olacak``
Çok değil artık zaman daraldı.
Bakalım referandumda İsmail Yıldırım tepkisi ibreleri ‘Hayır`a mı çevirecek, yoksa bizim gördüğümüz gibi ‘`Fifti fifti`` mi olacak?
Cemalettin Öztürk'ün yorumu
Bugün dördüncü durağımız olan “Başpehlivanlar” diyarı Karamürsel`deyiz. Karamürsel, körfeze kıyısı bir gerdanlık gibi uzayan, sahilinde aşıkların el ele rahatça dolaşabildiği, gezdiği, keyif aldığı, kafelerinde çay-kahve yudumlayıp yorgunluk attığı, nostaljik görünümüyle hoş bir ilçemiz…
Karamürsel demokrat bir ilçemiz. Yalnız, “Demokrat” deyince sosyal demokrat, sol görüşlü vatandaşların ağırlıklı olarak yaşadığı ilçe olduğunu söylemiyorum. Karamürsel`i çok uzun yıllardır Demokrat Parti`li belediye başkanları yönetiyor…
Özcan Özalgın, eski DYP`den Karamürsel`de tam 4 yıl belediye başkanlığı yaptı. Özalgın`dan önce de yine eski Adalet ve Demokrat Partililer yönetmiş…
Babadan oğluna bir miras gibi geçen gelenek gelip İsmail Yıldırım`ı buldu.
Yıldırım, bütün imkansızlıklara rağmen, cumhuriyet tarihinin en güçlü iktidarına sahip olan AKP`yi iki seçim üst üste yenmeyi başararak belediye başkanı seçildi. İkinci dönemin ikinci yılında duygularına yenilip iktidar partisi AKP`ye geçti.
Genç, yakışıklı, beyefendi ve dürüst imajıyla bilinen, tanınan Yıldırım`ın tam da AKP`ye geçtiği süreçte bizim yaptığımız tura denk gelmesi tamamen bir tesadüf…
Karamürsel ilçesinde hangi vatandaş ile referandum ve Anayasa değişikliğini konuştuysak konu İsmail Yıldırım`ın parti değiştirmesine geldi…
Şunu anladık ki bir siyasetçinin bir partiden seçildikten sonra başka bir partiye geçmesine seçmen pek hoş bakmıyor… Kendilerini kandırılmış, aldatılmış, kullanılmış hissediyor…
Konuştuğumuz Karamürselli vatandaşlar, kandırılmışlığının yanında İsmail Yıldırım`a yine de toz kondurmuyor…
Dürüst imajına güveniyorlar yine de.
“Parti değiştirse de yine bizim çocuktur” diyorlar…
Demokrat Parti`den seçilen hiçbir belediye başkanı seçildikten sonra partisini değiştirmedi. İsmail Yıldırım bu geleneği bozdu. İyi mi yaptı, kötü mü yaptı bunu önümüzdeki yıllarda yapılacak seçimlerde daha net görebileceğiz artık…
İsmail Yıldırım, parti değiştirmesiyle Karamürsel`de siyasi dengeleri değiştirdi…
“Karamürsel`de AKP kazanmasın diye ona oy verdik. Giderken de bize hiç danışmadı. Madem partisi ile sıkıntıları vardı. İstifa edip en azında bir ay bağımsız kalıp ondan sonra AKP`ye geçseydi bu kadar kendisine kızgın almazdık.”
Bu sözler İsmail Yıldırım`ı DP`ye getirip belediye başkanı seçilmesinde çok büyük rol oymayan Karamürsel`in sembol isimlerinden biri olan Halil Çam`a ait.
Halil Amca ile haftada en az iki üç kez telefonla görüşürüm. Sevecendir, misafirperverdir. “Karamürsel`e gelip beni görmeden gittiğini öğrenirsem çok kızarım” der sürekli… Referandumu fırsat bilip Halil Amca`ya uğradım…
Beni karşısında görünce çok şaşırdı… Havadan sudan sohbete girdik ama sonrasında sohbetimiz çok kuyulaştı…
Halil amca Yıldırım`a çok kızgın ama yine de “kendisini çok seviyorum” diyor.
“İsmail Yıldırım`la sokakta karşılaşsak selam verse selamını alırım” diyor… Kızgınlığında öfke yok yani…
Anayasa değişikliğini soruyorum, referandum seçimini soruyorum. Çok orijinal ve net yanıtlar alıyorum Halil amcadan.
Diyor ki: “12 Eylül darbesinden sonra Kenan Evren`in Anayasasına da ben ‘hayır` demiştim. O zaman yüzde 92 ‘evet` çıkmıştı. Şimdi ‘evet` dersem kendimle ters düşerim.”
Halil Amca bilinçli bir vatandaş ve seçmendir. Tercihini isabetli yapıyor… Karamürsel`in sahilinden iyi anılarla ayrılıyorum. Halil Amca bizi balık adasının çıkışına kadar uğurluyor. İlçenin ara sokaklarında ve her cuma sahilinde kurulan pazarında nabız yokluyorum.
Tezgah açan köylülerle…
Birçok vatandaşın Anayasa değişikliği konusunda habersiz olduklarını ama ‘evet` diyen de ‘hayır` diyen de ‘kararsız` olan da var. Karamürsel`de demokratlar kazanıyor ama ilçe muhafazakar bir yapıya sahip…
Konu Anayasa olunca tercihler fifti fifti çıkıyor…
