2001'den beri Umuttepe'de ve 15 Eylül'den bu yana Yuvacık Semt Polikliniği`nde hizmet veren baş ağrısı birimi sayesinde artık başınız ağrımayacak
Dünyada artık belli bölümlerde belli doktorlar uzmanlık eğitimi almıyor. Tedavi için belli branşlar kendi içlerinde küçülerek, uzmanlık eğitimi alan doktorların kendi branşlarına daha da yoğunlaşması sağlanıyor. Ülkemizde de bu durum yavaş yavaş ilerlemekte. Bunun en güzel örneği ise baş ağrısı birimi. Türkiye'de genellikle Nöroloji Bölümü`ne bağlı hizmet veren Bağ Ağrısı Polikliniği artık bir bölüm dalının ismi olmaya çok yakın. Algoloji denilen Bağ Ağrısı Bölümü`nün ilk örneği ilimizde açılmış durumda. 2001 yılında Prof. Dr. Baki Komsuoğlu'nun büyük katkılarıyla Tıp Fakültesi`nde Nöroloji Bölümü`nde bir poliklinik olarak çalışmalarına başlayan Baş Ağrısı Birimi, uzman doktoru Macit Selekler daha sonra polikliniği Tıp Fakültesi bünyesinden, yaptığı çalışmalar neticesinde Yuvacık Semt Polikliniği`nde bir birim olarak açmayı başardı. 15 Eylül'den bu yana çalışmalarına start veren Yuvacık Baş Ağrısı Birimi aynı zamanda direk rektörlüğe bağlı olması nedeniyle de ülkemizde bir ilk. Dr. Selekler, 15 Eylül'den bu yana pazartesi-perşembe Umuttepe'de, salı ve cuma günleri Yuvacık'ta başı ağrıyanlara hizmet veriyor.
SAKIN KÜÇÜMSEMEYİN
Baş ağrısı ise küçümsenmeyecek hastalıkların belirtisi olarak gösteriliyor. Çevremizden, komşularımızdan, eczacılardan, bakkaldan bile artık ağrı kesici alabiliyoruz. Peki böyle bir birime ilaçlara bu kadar kolay ulaşılabilecek ortam varken gerek var mıydı sorusunu birimin başındaki Doç. Dr. Macit Selekler'e sorduk. Baş ağrısı çeken insanların dışarıdan aldığı ilaçlarla sadece günü kurtarabileceğini söyleyen Selekler, şöyle konuştu; “Baş ağrısında tanı önemlidir. Ağrının neden başladığını tespit edebilmek için doktora görünülmeli. Sinüzit ameliyatı, boyun ameliyatı, göz ameliyatı, diş çekimi hatta beyin ameliyatı dahil bir çok tehlikeli operasyonun tanısı baş ağrısına bağlıdır. Yanlış tanı gerçekleştiren hata ameliyat masasına yatabilir.
KURULUŞ AMACI
Bu yüzden bu bölüm kuruldu. İnsanlar baş ağrılarını sokaktan öğrendikleri ilaçlarla değil, doktoruna danışarak alsın diye bu birim kurulmuştur.” 2006 yılından bu yana Umuttepe Baş Ağrısı Polikliniği`nde 1500'den fazla hastaya baktığının altını çizen Selekler, Yuvacık Baş Ağrısı Birimi`nde hastalarını ağırlayabilmek için bir çok reklam ve tanıtım çalışması yapmış. Hastaların daha iyi ve fazla beklemeden tedavi olabilecekleri bir birim açtıklarını kaydeden Selekler ile baş ağrısı ve Yuvacık'taki baş ağrısı birimi hakkında söyleşi gerçekleştirdik. Oldukça keyifli geçen sohbetimizde sizinde baş ağrısıyla ilgili bilmediğiniz çok şey olduğunu anlayacağınıza eminiz.
Baş Ağrısı Birimi`nin kurulma amacı nedir?
Yuvacık Baş Ağrısı Birimi 15 Eylül 2009 yılı itibariyle hizmete açıldı. Kurulma amacımız için, biraz daha geniş bir alana hitap etmek, hem bilimsel olarak hem de hasta sayısı olarak portföyümüzü geliştirmek diyebiliriz. Yani Kocaeli'de bu işin yapıldığını daha fazla çevreye duyurmak ve daha fazla hasta kabul edebilmek için kuruldu bu birim.
Bu birimden kimler yararlanabilir?
Buradan sosyal güvencesi olan, olmayan herkes yararlanabilir. Sosyal güvencesi olmayanlar ise sadece 15 lira muayene ücreti ödüyor.
Yuvacık'ta bulunan baş ağrısı biriminin hasta bakım ve teşhis açısından yeterli teçhizatı var mı?
Evet var. Çok ekstra durumlarda üniversitenin tıp fakültesine sevk ediyoruz. Konu baş ağrısı olduğu için genellikle üniversiteye göndermeye gerek kalmadan elimizdeki imkanlarla hastalığa tanı koyabiliyoruz. Sadece özel durumlarda üniversiteye gönderiyoruz.
Sizin haricinizde başka görevli var mı?
Umutepe'de bir yardımcım ve 3 hemşire arkadaşımız var. Umuttepe'de bulunan yardımcım da doktor. Yuvacık'ta ise sadece ben ve bir hemşire var.
FİZİKSEL YORGUNLUK VE STRES
Baş ağrısının nedenleri nelerdir?
Size şöyle anlatayım. Sabah işe gittiniz, iş görüşmesi için oradan başka bir yere geçtiniz. Fakat görüşeceğiniz adam geç kaldı. Siz onu beklerken patronunuz siz artık görüşmüşsünüzdür diye size başka bir iş görüşmesi ayarladı. Ona gitmeniz gerekiyor. Fakat önceki görüşme için adam daha gelmedi. Tam onları ayarladım derken görüşmelerin ardından uzak bir yere tekrar görüşmeye gittiniz. İş görüşmelerinden bir kaçı stresli geçti. Ardından eve geldiniz. Çok az alkol aldınız yattınız. Sabah kalktığınızda baş ağrısı kaçınılmazdır. Migren olmadığınız sürece baş ağrısını en çok tetikleyen, fiziksel yorgunluk ve strestir.
TÜRKİYE'DE BİR İLK
Türkiye'de başka bir örneği var mı?
Türkiye'de ilk defa baş ağrısı birimi olarak açıldık. Yani poliklinikler vardı. Fakat bunlar bir yerlere bağlı durumda. Burası ise direk rektörlüğe bağlı. Burası üniversitede ayrı bir birim. Tıp Fakültesi bünyesinde kurulan, üniversitede özerk bir birim. Bu özerkliği sayesinde Türkiye'de bir ilk.
Vatandaşların bu birime ilgisi nedir? Baş ağrısı çekenler bu birime ilgi gösteriyorlar mı?
Günde 10 ile 20 hasta geliyor. Diğer ilçelerden gelenler özellikle Yuvacık'ı tercih ediyor. Fazla beklemiyor, sakin, temiz bir yer. Kalabalık, kargaşa yok. Hastanın hoşuna gidiyor bu sakinlik.
HASTA İLE ÖZEL BİR DİYALOĞUMUZ VAR
Hastalara uyguladığınız tedavi yöntemleri nelerdir?
Genellikle ilça tedavisi uyguluyoruz. Fakat akılcı, bilimsel ilaç tedavisi uygulanıyor. Tedavi yöntemlerimiz bugün dünyada diğer baş ağrısı tedavi merkezlerinin uyguladığı tedavi yöntemleriyle aynı. Fakat baş ağrısı biraz farklı bir hastalık. Herşeyden önemlisi olan doktor-hasta ilişkisi oluyor. O yüzden hasta doktoruna güvenirse, ilaçlar ilk başta kötü gelse bile hasta doktoruna güvendiği için devam ediyor. Eğer hastayla ikili ilişkiniz kötü olursa, ilaç kullanmıyor hasta. Bizim hastayla özel bir diyaloğumuz var. Buraya gelen hasta çiftçi ise hayvanlarını, tarlasını sorarım, çalışandır işini sorarım. Hastayla arkadaş olurum. Baş ağrısının en önemli sebeplerinden birisi de iş psikolojisidir. İşini sorarak tedavi konusunda da bana yardım sağlıyor.
Hastalarda en önemli etken psikolojik dediniz. Sizin birime bağlı psikoloğunuz var mı?
Evet bize bağlı bir psikoloğumuz var. Fakat Umuttepe Tıp Fakültesi`ndeki polikliniğimizde. İleride buraya da getirmeye çalışacağız. Yuvacık Baş Ağrısı Birimi bir başlangıç aşamasıdır. Artık bu tür birimlerin açılmasının hızlanacağı bir döneme girdik.
Sizin ilgilendiğiniz alanda size verilen bir ünvan var mı?
Şu an için ağrı ile ilgili bir ünvanım yok. Fakat devlet yakında bu ünvanı bize verebilir. Belgelerimizi gönderdik. Türkiye'deki ilk bu ünvanı alanlardan birisi olacağız. Türkiye'de yaklaşık 50 kişiyiz. Ünvan verilirse Algolog olacağız. Birimin adı da Algoloji olacak.
Türkiye'de baş ağrısının anlatıldığı bir okul ya da bölüm var mı?
Baş ağrısı kış okulu var. 1 hafta sürüyor. Genellikle öğretim üyelerinin katıldığı bir kurs.
Bağ ağrısı tedavisi için ülkemizde hocaya dua okutma olayı var. Bunun doğruluk derecesi nedir?
Okumanın eğer ağrı özellikle psikolojik etkenlere bağlı ve kişi telkine yatkınsa bir etkisi olabilir. Olur demiyorum. Belki 100 kişiden 1'i iyileşebilir. Fakat bilimsel tedavi yapmadan bu tedaviler kalıcı olamaz. Günü kurtarır. Bu tedaviler psikolojik kökenlidir. Yani okumaya gerek kalmadan kişi kendi kendine de geçirebilir ağrısını. Başının ağrımadığını kendine inandırırsa iyileşebilir. Fakat dediğim gibi kalıcı olmaz.
MİNİMUM UĞRAŞ, MAKSİMUM FAYDA
Peki baş ağrısı çekenlere ne önerirsiniz?
Doktora muhakkak gidilmeli. Alternatif yöntemlerden bitkisel yöntemler olsun, akapunktur olsun, tülbent, okuma olsun bunlardan daha önemlisi bilimsel tedavidir. Çünkü minimum uğraşla maksimim fayda sağlanılabilir. Ayrıca kısa, etkili ve ucuz yolludur.
Baş ağrısının yanlış tedaviyle migrene dönüşme olasılığı var mıdır?
Migren genetik özelliktir. Yanlış tedavi daha fazla ağrıya ya da vakit kaybına neden olur. Migrenin kronikleşmesi bela bir iştir. Beyindeki algıya bağlı tüm hücrelerin yapısı değişiyor.
MİGRENİN TEDAVİSİ YOK
Migren hastalığının tedavisi var mı?
Migrenin tedavisi yok. San Francisco'da dünyanın en önemli bilim adamlarıyla çalıştım. Migrenin tedavisi yok. Sadece insanın kendisini koruması lazım. Ben hastalarıma şu şekilde anlatıyorum. Teknik direktör kenarda oturur, sadece teknik verir. Şunu şöyle yap diye. Bu da öyle bir durumdur. Sadece daha iyi olabilirsiniz.
EN AZ 4 SAAT EN FAZLA 72 SAAT
Baş ağrısının belli bir süresi var mı?
Var. Migreni göz önüne alırsak baş ağrısı en az 4 saat en çok 72 saat sürer. Bunun dışında kısa süreli ve şiddetli ya da 72 saatten uzun ve şiddetli baş ağrılarında mutlaka doktora gözükülmeli.
İlaçlar baş ağrısını ne kadar sürede azaltabilir?
Uygulamasına göre değişir. Örneğin iğneyle tedavide direk etki yapar, ilaçla olursa mideden geçmesi aksayabilir. İştahsızlık midenin hareketini engeller. Vücut o zaman ilaçı kabul etmiyor. O zamanlar başka yönetmelerle tedavi olunması lazım. Yoksa ağrı belli bir aşamaya geldikten sonra gittikçe güçlenir. Bu yüzden doktora danışmak önemlidir.
Peki tedavi olan hasta tekrar geliyor mu?
Geliyorlar. Zaten baş ağrısı tedavisi takip gerektirir. Hastalarımıza belli aralıklarla gün veriyoruz. Risk varsa 1 hafta risk yoksa 3 hafta sonraya gün veriyoruz. Tabii çok kritik durumlarda 2 gün de oluyor. Sonra zamanla bu aralıklar artarak ilerliyor.
TÜLBENT BAŞ AĞRISINI AZALTABİLİR
Tülbentle bağlamanın baş ağrısını geçirme gibi bir katkısı olabilir mi?
Benim yabancı bir dergide yayınlanan bir araştırmam var bu konuyla ilgili. Türk halkının baş ağrısına karşı uyguladığı geleneksel yöntemledi araştırmamın ismi. Sadece tülbentle değil, mesala patates koyuyorlar başlarına. Bunun iki etkisi vardır. Birisi baskı yapmak ve kan akımını azaltmak diğeri de ağrının kalktığı bölgeye, ağrısız bir uyaran verirseniz, ağrısız uyaran ağrılı uyaranı bloke ediyor. Bu bilimsel bir gerçektir. Ama tam anlamıyla böyle yöntemlerle ağrının geçmesi mümkün değil. Azaltabilir sadece.
Vatandaşlar önerilerle baş ağrısı ilacı alıyorlar. Bu durumu nasıl karşılıyorsunuz?
İlaçların yan etkisinden vatandaş korkuyor. Fakat yine de ilaç alırken eczacıya soruyor, komşuya soruyor, akrabaya soruyor öyle alıyor. Doktora ilaç soran daha az. İlacın ismini bilmeden içen çok var. Artık şansınıza kalmış. Mesela komşun ilaç veriyor. İşe yaramazsa sorun yok. Fakat işe yararsa hasta sürekli ondan içiyor. Bu ilaçlarla birlikte günde 3-4 tane içmeye başlıyor. Bağımlılık yapıyor. Bu sefer içmezse başı ağrıyor.
İlaçların etkisi olmasa da öneriden dolayı bir psikolojik desteği oluyor mu?
Bazen ilaçlar işe yaramıyor. Örneğin adam ilaç içmiştir ardından yatmıştır. Kalktığında başı ağrımıyorsa ilacı içmesine bağlar. Halbuki uyuduğu için geçmiştir. Bu durumlarda o ilaca güvenir onu içmeye başlar. Her zaman ilaç alınırken doktora sorulmalıdır. Sadece telkinle ağrı geçmez.
BAŞ AĞRISI GELİŞMİŞ ÜLKELERİN HASTALIĞIDIR
Bu proje nasıl ortaya çıktı?
Baş ağrısı önceki yıllarda Türkiye'de önemli bir gündem maddesi halinde değildi. Son yıllarda baş ağrısı şikayetleri arttı. Çünkü baş ağrısı gelişmiş ülkelerin hastalığıdır. Sadece Avrupa Birliği ülkelerinde insanların başağrısı için harcadığı miktar 29 milyar Euro. Türkiye'nin de oldukça fazla para harcadığını zannediyorum. Ama Türkiye'de net bir branş olmadığı için tam anlamıyla araştırılmış değil. Amacımız yavaş yavaş baş ağrısı uzmanlığını ortaya çıkarmak. Bu dünyanın izlediği bir yol. Herkes artık küçük küçük branşlarda kendini yetiştiriyor. Doktorlar bu şekilde küçük branşlarda daha da çok uzmanlaşabiliyor. Türkiye'de yeni yeni başladı. Son yıllarda bu tip poliklinikler kuruldu.
Başka bir yerimizin ağrısı değil de neden baş ağrısı birimi?
Herhangi bir patolajiye bağlı olmayan, genellikle insanın fiziksel ve beyinsel yorulmasına bağlı olan bir hastalık. Tedavi yöntemler çok çeşitli. Aynı zamanda toplumda her 5 kişiden 1'i migren hastalığına yakalanıyor. Bu da bu birime olan ihtiyacın gerçek boyutunu gösteriyor.
Hasta size nasıl ulaşabiliyor?
Bize genellikle eş dost tavsiyesiyle geliyorlar. Birimi tanıtabilmek için amatörce çalışmalar yapıyoruz, fakat yeterli olmuyor. Hastane girişine Baş Ağrısı Birimi yazdım. El ilanları dağıtıldı, afişler asıldı. Görenlerin aklında kalıyor, arkadaşlarına söylüyor. Bu sayede hastalar bizi tanıyor. Ayrıca tedavi olmak isteyenler, 0 262 344 22 22 nolu telefondan arayabilir ya da Yuvacık Semt Polikliniği`ne gelebilir.
Doç Dr. Macit Selekler Kimdir?
1967 Çanakkale doğumlu. Bekar. İstanbul Çapa Tıp Fakültesi`ni 1990 yılında bitirdi. Daha sonra Kocaeli Üniversitesi`ne 1999 yılında geçti. Fakat Marmara Depremi olduktan sonra Amerika'ya gitti. Orada 8 ay boyunca baş ağrısı üzerine uzmanlık yaptı. Daha sonra 2001 yılında rahmetli rektör Baki Komsuoğlu öncülüğünde açılan Baş Ağrısı Polikliniği`nde çalıştı. Ardından 2006 yılında da Baki hocanın girişimleri sonucu poliklinik, Nörolaji Polikliniği bünyesinden çıkarılıp Baş Ağrısı Birimi açıldı. Orada da çalışmalaya devam etti. Şu anda hem Umuutepe hem de Yuvacık'ta sadece üniversiteye sorumlu olan Baş Ağrısı Birimi`nde çalışıyor.
