Gizem Aksoy

gizem_aksoy@yahoo.com.tr
Yazarın Tüm Yazıları

KIYAS YASAĞI VE YORUM

27 Temmuz 2016 Çarşamba 00:00

Kıyas yasağı suçta ve cezada kanunilik ilkesinin sonuçlarından biridir. Kıyas, bir hukuk kuralının kanun tarafından düzenlenmemiş benzer ancak bire bir örtüşmeyen bir olay üzerinde uygulanmasını sağlayan bir faaliyet olarak tanımlanabilir. Her suç teşkil eden fiil, açık ve hatları belirli bir biçimde kanunlarda tanımlanmalıdır. Bu nedenle de suç ve ceza içeren düzenlemelerde kıyasa başvurulması mümkün değildir. Ayrıca TCK’nın 2. maddesinin 3. fıkrasında “Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.” hükmünde olup kıyas yasağından açıkça bahsedilmektedir. Kıyas yasağının yasada yazılı bir şekilde olması lehte ve aleyhte kıyası tamamen engellemektedir.

 

Kıyas ikiye ayrılır. Bunlar kanun kıyaslaması ve hukuk kıyaslamasıdır. İsimlerinden de anlaşılacağı üzere kanun kıyası daha ufak bir alana sahip olarak bir hâkimin bir hukuk kuralının esas fikrini genişleterek benzer olaylar üzerinde kullanmasıdır, hukuk kıyası ise bir hukuksal düzendeki belirli kural gruplarından yeni bir hukuk kurumunun yaratılmasıdır. Kıyas yasağı sadece kanun hükümlerine ilişkin bir yasak değil, ayrıca yürütme organının çıkardığı yönetmelikler, kararnameler ve tüzükler için de geçerlidir. Nitekim bu işlemler kapsamındaki suç ve ceza içeren hükümler açısından da kıyasa başvurulması söz konusu olmayacaktır.

 

Ancak kıyas yasağı sadece ceza hukuku için söz konusudur. Medeni hukuk uygulamasında hâkim kanundaki boşlukları doldurma yetisine sahiptir.

 

Ceza hukukunda kıyasın olmaması yorumun da olmayacağı anlamına gelmemektedir. Her hukuk alanı gibi ceza hukuku da yoruma açıktır. Kanunların yorumlanması, bir kanun kuralını her açıdan değerlendirerek o kanunun gerçek anlamını bulmaya çalışmak ve bu anlamı belirlemektir. Ancak yorumun ceza hukuku kapsamında bulunmasının belirli sakıncaları mevcuttur. Nitekim yorum ile kıyas arasında ince bir çizgi vardır ve yorumun genişletilmesi kıyasa varabilmektedir. Bunun önlenmesi için Türk Ceza Kanunu’na suç ve ceza içeren hükümlerin kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamayacağı hükmü eklenmiştir.

 

Bununla birlikte kıyasa varmayan yorum ceza hukuku açısından gereklidir. Çünkü kanunları yani soyut gerçekleşmemiş ve sadece teori üzerinde kurulmuş olan maddeleri somut olaylar üzerinde uygulayabilmek için önce bu olayları yorumlayarak mantık süzgecinden geçirmek gereklidir.

5061 defa okundu.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazarın Tüm Yazıları

KÖŞE YAZARLARI

VEFAT EDENLER